11 juli: Herdenking van de genocide in Srebrenica
Op 11 juli staat Bosnië en Herzegovina ieder jaar stil bij één van de donkerste hoofdstukken uit de recente Europese geschiedenis: de genocide in Srebrenica van juli 1995. Op deze dag herdenken nabestaanden, overlevenden en bezoekers de slachtoffers en staan zij samen stil bij de gebeurtenissen die zich meer dan dertig jaar geleden voltrokken.
Sinds 2024 heeft de Verenigde Naties 11 juli officieel uitgeroepen tot de Internationale Dag van Reflectie en Herdenking van de 1995 Genocide in Srebrenica (International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica). Lees meer op de website van de Verenigde Naties: un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day.
De jaarlijkse herdenking in Potočari
Ieder jaar vindt de centrale herdenking plaats bij het Srebrenica-Potočari Memorial Center, in Potočari, op enkele kilometers van Srebrenica. Mensen uit Bosnië en Herzegovina en uit de rest van de wereld komen hier samen om de slachtoffers te herdenken. De ceremonie bestaat uit toespraken, gebeden en het voorlezen van de namen van de slachtoffers.
Nieuwe begrafenissen, ook 31 jaar later
Een onderdeel van de jaarlijkse herdenking is dat families nog altijd slachtoffers van de genocide begraven. In totaal kwamen 8.372 mensen om het leven.
Na de genocide belandden veel slachtoffers in massagraven. Om sporen uit te wissen, openden Bosnische-Serven later verschillende graven opnieuw en verspreidden zij de stoffelijke resten over meerdere locaties. Daardoor duurt het identificatieproces tot op de dag van vandaag.
Met behulp van DNA-onderzoek identificeren deskundigen nog steeds menselijke resten. Zodra zij een slachtoffer identificeren, kunnen nabestaanden ervoor kiezen om hun dierbare tijdens de jaarlijkse herdenking op 11 juli in Potočari te begraven. Hierdoor krijgt de herdenking ieder jaar opnieuw een extra emotionele betekenis.
De Vredesmars (Marš Mira)
In de dagen voorafgaand aan 11 juli wordt de Marš Mira (Vredesmars) georganiseerd.
Duizenden mensen lopen gedurende drie dagen ongeveer 90 kilometer van Nezuk naar Potočari. Daarbij volgen zij grotendeels de route die duizenden Bosniakken in juli 1995 probeerden af te leggen. Zij vluchtten destijds voor de Bosnisch-Servische troepen en hoopten veilig gebied te bereiken.
De deelnemers van de Vredesmars staan onderweg stil bij de gebeurtenissen van juli 1995 en dragen zo bij aan het levend houden van de herinnering.
Herdenken in Nederland
Ook in Nederland herdenken mensen ieder jaar de genocide in Srebrenica.
In Den Haag organiseert de Vereniging van Overlevenden Srebrenica Genocide de Nationale Srebrenica Herdenking. Daarbij zijn ook vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid aanwezig. Op srebrenica-herdenking.nl vind je daarover meer informatie.
Daarnaast organiseren de Bosnische gemeenschap en andere betrokken organisaties in verschillende Nederlandse steden herdenkingen en bijeenkomsten.
Nooit vergeten (nikad ne zaboraviti)
Veel reizigers die Bosnië en Herzegovina bezoeken, nemen ook de tijd voor een bezoek aan het Memorial Center in Potočari. Deze plek biedt ruimte om stil te staan bij de slachtoffers van de genocide en hun respect te betuigen.
Een bezoek aan Potočari maakt diepe indruk. Het herinnert ons aan het belang van vrede, verdraagzaamheid en respect. Voor veel inwoners van Bosnië en Herzegovina en voor de nabestaanden blijft 11 juli een dag waarop zij de slachtoffers herdenken en stilstaan bij het verleden. Tegelijkertijd leeft de hoop dat zulke gebeurtenissen zich nooit meer zullen herhalen.
Wil je meer weten over de gebeurtenissen in 1995? Lees dan ook de pagina over de ‘Srebrenica genocide‘. Zie daarnaast ook de pagina over de Marš Mira en de herdenking van de genocide in Srebrenica.
Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem dan gerust contact op.