11 juli: Herdenking van de genocide in Srebrenica
Op 11 juli staat Bosnië en Herzegovina ieder jaar stil bij één van de donkerste hoofdstukken uit de recente Europese geschiedenis. Op deze dag worden de slachtoffers herdacht van de genocide die in juli 1995 plaatsvond.
Sinds 2024 is 11 juli door de Verenigde Naties officieel uitgeroepen tot de Internationale Dag van Reflectie en Herdenking van de 1995 Genocide in Srebrenica (International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica); voor meer informatie daarover, zie: un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day.
De jaarlijkse herdenking in Potočari
De herdenking vindt plaats bij het Srebrenica-Potočari Memorial Center, in Potočari, enkele kilometers van Srebrenica. Mensen uit Bosnië en Herzegovina en uit de rest van de wereld komen hier jaarlijks bijeen om de slachtoffers te herdenken.
De ceremonie bestaat uit toespraken, gebeden en het voorlezen van de namen van de slachtoffers. De witte grafstenen op de begraafplaats vormen een ingetogen monument dat jaarlijks door duizenden bezoekers wordt bezocht.
Nieuwe begrafenissen, ook 31 jaar later
Een aspect van de jaarlijkse herdenking is dat er nog altijd slachtoffers van de genocide worden begraven. Van de in totaal 8.372 slachtoffers.
Na de genocide zijn veel slachtoffers in massagraven terechtgekomen. Om sporen uit te wissen werden deze graven door de (Bosnische-)Serven later opnieuw geopend en de stoffelijke resten verspreid over verschillende locaties. Hierdoor duurt het identificatieproces al tientallen jaren.
Met behulp van DNA-onderzoek worden nog steeds menselijke resten geïdentificeerd. Nabestaanden kiezen er vervolgens vaak voor hun dierbaren tijdens de jaarlijkse herdenking op 11 juli in Potočari te begraven. Hierdoor krijgt de herdenking ieder jaar opnieuw een extra emotionele lading.
De Vredesmars (Marš Mira)
In de dagen voorafgaand aan 11 juli vindt de Marš Mira (Vredesmars) plaats.
Duizenden deelnemers lopen gedurende drie dagen ongeveer 90 kilometer van Nezuk naar Potočari. De route volgt grotendeels de route die duizenden Bosniakken in juli 1995 probeerden af te leggen in een wanhopige poging om te vluchten voor de (Bosnische-)Serven en veilig gebied te bereiken.
Voor veel deelnemers is de Vredesmars een manier om stil te staan bij de gebeurtenissen in juli 1995 en bij te dragen aan het levend houden van de herinnering.
Herdenken in Nederland
Ook in Nederland wordt jaarlijks stilgestaan bij de genocide in Srebrenica.
In Den Haag organiseert de Vereniging van Overlevenden Srebrenica Genocide ieder jaar de Nationale Srebrenica Herdenking, waarbij ook vertegenwoordigers van de Nederlandse overheid aanwezig zijn. Voor meer informatie hierover, zie srebrenica-herdenking.nl. Ook in andere Nederlandse steden worden herdenkingen en bijeenkomsten georganiseerd, door de Bosnische gemeenschap.
Nooit vergeten (nikad ne zaboraviti)
Veel reizigers die Bosnië en Herzegovina bezoeken, kiezen ervoor om het Memorial Center in Potočari te bezoeken. Niet als toeristische bezienswaardigheid, maar als een plaats om stil te staan bij de slachtoffers van de genocide en hun respect te betuigen.
Een bezoek aan Potočari laat zien hoe belangrijk vrede, verdraagzaamheid en respect zijn. Juist daarom is 11 juli voor veel inwoners van Bosnië en Herzegovina, nabestaanden en mensen wereldwijd een dag waarop wordt stilgestaan bij het verleden, met de hoop dat dergelijke gebeurtenissen zich nooit meer zullen herhalen.
Voor meer informatie over de genocide, zie onze pagina ‘Srebrenica genocide‘.
Mocht je naar aanleiding van dit bericht vragen hebben, neem dan contact op.