Veelgestelde vragen over reizen naar Bosnië en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina is een verborgen parel in de Balkan met adembenemende natuur, historische steden en een rijke cultuur. Deze combinatie maakt Bosnië en Herzegovina een van de mooiste onontdekte landen van Europa! Van de oude brug van Mostar tot de bergachtige landschappen van de Dinarische Alpen en de levendige hoofdstad Sarajevo – dit land biedt iets voor iedereen. Daarnaast staat het bekend om de gastvrijheid van de lokale bevolking en de betaalbaarheid van reizen.

Voor de meeste Europese landen, inclusief Nederland, is een visum niet nodig voor een verblijf tot 90 dagen. Je kunt als Nederlander zowel met een geldig paspoort als met een geldige Nederlandse ID-kaart naar Bosnië en Herzegovina reizen. Je hebt dus niet per se een paspoort nodig.

Reis je met een Nederlands paspoort of een Nederlandse ID-kaart naar Bosnië en Herzegovina? Dan moet je reisdocument nog minimaal 3 maanden geldig zijn op het moment dat je Bosnië en Herzegovina weer verlaat. Dit betekent dat je paspoort of ID-kaart niet alleen geldig moet zijn tijdens je reis, maar dat er na je geplande vertrek uit Bosnië en Herzegovina nog minimaal 3 maanden geldigheid over moet zijn.

Advies: controleer ruim voor vertrek de vervaldatum van je paspoort of ID-kaart. Zit je dicht tegen de geldigheidseis aan, vernieuw je document dan liever vóór je reis. Zo voorkom je problemen bij de grens.

Een aantal factoren beïnvloedt het klimaat van Bosnië en Herzegovina: de geografische ligging, het overwegend bergachtige reliëf en de nabijheid van de warme Middellandse Zee. Bosnië en Herzegovina is hierdoor een land waar mediterrane en alpen invloeden elkaar ontmoeten, waardoor een mozaïek van klimaten wordt gecreëert binnen een relatief klein gebied.

Simpeler gezegd: het zuiden van het land (Herzegovina) geniet van warm, zonnig en droog weer, met zeer milde winters. In de meer continentale gebieden (Bosnië) is het weer vergelijkbaar met dat van Centraal-Europa: hete zomers, koele lentes en herfstmaanden, en koude winters met aanzienlijke sneeuwval.

De bergen creëren daarbij hun eigen klimaat, waar het mediterrane en continentale klimaat elkaar ontmoeten, waardoor in Bosnië en Herzegovina enkele van de meest unieke ecosystemen van Europa kunnen worden aangetroffen.

Er zijn verschillende ‘goede’ seizoenen om Bosnië en Herzegovina te bezoeken, aangezien het land het voordeel heeft van twee klimaten.

Van juni tot midden september is het weer in Bosnië warm. In Herzegovina begint het warme weer eerder, in mei, en duurt het tot eind september. Lente en herfst zijn heerlijke maanden om het land te bezoeken. In mei staat het platteland vol wilde bloemen, de dagen zijn aangenaam warm met koele, verfrissende avonden en mensen komen na de koude wintermaanden weer massaal naar buiten. Oktober en november zijn goede maanden om de drukte te vermijden en te genieten van de oranje, rode en gele bladeren die de bossen schilderen.

De beste tijd voor een winterbezoek zijn de sneeuwmaanden, vooral als je een skiër bent. Herzegovina heeft weinig sneeuw en milde winters, terwijl Bosnië en de bergachtige regio’s zeer koude winters en hoge sneeuwval hebben. Skiën op olympisch niveau op de bergen Bjelašnica, Igman en Jahorina is een grote trekpleister van januari tot en met maart. Februari is echter de koudste maand van het jaar met frequente temperaturen onder nul.

Dit hangt uiteraard af van wat je wilt doen en wat voor soort reis je in gedachten hebt. Als Heart of Bosnia Travel raden we voor een eerste kennismaking 8 tot 10 dagen aan. Zo kun je: de hoogtepunten bezoeken zoals Sarajevo, Mostar en Blagaj, genieten van de natuur in nationale parken zoals Sutjeska of Una en een bezoek brengen aan Srebrenica.

Bosnië en Herzegovina kent drie officiële talen, namelijk Bosnisch, Servisch en Kroatisch. Deze vallen onder de Zuid-Slavische talen. De talen lijken veel op elkaar, er is dan ook geen taalbarrière tussen de sprekers ervan. In hotels en in toeristische plaatsen wordt in principe Engels gesproken. Buiten de toeristische plaatsen kan de communicatie met de lokale bevolking soms een grotere uitdaging zijn.

Ja, Bosnië en Herzegovina is een veilige bestemming voor toeristen. Let wel op de volgende zaken.

Net als in elk ander land moet je in drukkere gebieden oppassen voor zakkenrollers en is het advies om niet met te veel geld op zak rond te lopen.

In de steden en dorpen kun je je vrij bewegen, zowel overdag als ’s avonds. Wandelen door de straten is dan ook veilig, ook in grotere steden zoals Sarajevo, Mostar, Banja Luka en Tuzla. Net als in andere Europese steden is het verstandig om waardevolle spullen niet openlijk te tonen, goed op je bezittingen te letten en gebruik te maken van betrouwbare taxidiensten of openbaar vervoer. Zolang je deze basisregels volgt, kun je rekenen op een aangenaam en veilig verblijf in Bosnië en Herzegovina, zowel in de hoofdstad als in kleinere steden en toeristische gebieden.

Reisadvies voor Bosnië en Herzegovina: actuele informatie over de veiligheid vind je op w nederlandwereldwijd.nl. Nederlanders kunnen in geval van nood 24/7 bellen met het contactcenter van het ministerie van Buitenlandse Zaken, telefoon +31 247 247 247. Ook via het Twitteraccount @247BZ of de 24/7 BZ Reisapp kun je direct contact opnemen met het contactcenter.

Nee, er is geen tijdsverschil tussen Nederland en Bosnië en Herzegovina. Beide landen hanteren de zomertijd.

De officiële munteenheid van Bosnië en Herzegovina is de converteerbare mark, afgekort als KM en internationaal aangeduid als BAM (Bosnian Convertible Mark). Je hoort ook vaak de benaming Bosnische mark.

Hoewel Bosnië en Herzegovina geografisch in Europa ligt en de euro veel wordt gebruikt als referentievaluta, is het land geen onderdeel van de eurozone en is de euro niet de officiële munteenheid. In Bosnië en Herzegovina betaal je met de converteerbare mark (KM).

De Bosnische mark is vast gekoppeld aan de euro. Daardoor verandert de officiële wisselkoers tussen de euro en de KM niet. De vaste koers is €1 = 1,95583 KM. Voor het gemak kun je tijdens je reis rekenen met €1 ≈ 2 KM. Zo is €50 ongeveer 100 KM. Tegen de exacte officiële wisselkoers is €50 dan 97,79 KM.

In principe niet, omdat het niet de officiële betaalmunt is. In Bosnië en Herzegovina betaal je officieel met de converteerbare mark (KM/BAM).

In toeristische gebieden, hotels, accommodaties en sommige restaurants of andere toeristische gelegenheden worden euro’s soms geaccepteerd. Toch is het verstandig om ervan uit te gaan dat je in KM betaalt. Wanneer je rechtstreeks met euro’s betaalt, bepaalt de ondernemer meestal zelf welke wisselkoers wordt gebruikt. Die kan minder gunstig zijn dan de officiële wisselkoers. Ook krijg je je wisselgeld vaak in KM.

Geld pinnen en wisselen in Bosnië-Herzegovina: in Bosnië en Herzegovina zijn voldoende geldautomaten (ATM’s) beschikbaar, vooral in steden en toeristische gebieden. Toch is het verstandig om niet uitsluitend op je bankpas te vertrouwen. In kleinere plaatsen, bij lokale ondernemers en tijdens activiteiten in meer afgelegen gebieden kun je soms alleen met contant geld betalen. Je kunt op verschillende manieren aan KM komen: 1) geld opnemen bij een ATM; 2) euro’s wisselen bij een bank of wisselkantoor; 3) soms kan je euro’s wisselen bij je accommodatie.

Tip voor iedere reis: heb voldoende contant geld op zak in de lokale valuta (BAM). Hoewel je op veel plekken kunt pinnen, zul je merken dat je in afgelegen gebieden en voor (kleinere) activiteiten vaak alleen contant kunt betalen.

Let bij het pinnen op de volgende punten:

1. Pinnen brengt kosten met zich mee
– Bij een geldopname zullen zowel de eigenaar van de Bosnische geldautomaat als jouw eigen Nederlandse bank kosten in rekening brengen. De hoogte hiervan verschilt per ATM en per bank. Controleer daarom vóór je vertrek de tarieven van jouw Nederlandse bank.
– Soms vraagt een ATM daarnaast of je de opname wilt laten afrekenen in euro’s in plaats van in KM. Kies bij voorkeur voor KM/BAM (de lokale valuta) en laat je eigen bank de omrekening doen. Dit voorkomt dat de ATM zelf een minder gunstige wisselkoers toepast.
– Tip: neem liever in één keer een wat groter bedrag op dan meerdere kleine bedragen. Zo voorkom je dat je telkens opnieuw eventuele opnamekosten betaalt.

2. Betalen met je Nederlandse bankpas of creditcard
– In veel hotels, restaurants, winkels en andere toeristische gelegenheden kun je met een betaalpas of creditcard betalen. Visa en Mastercard worden op veel plaatsen geaccepteerd, maar ga er niet vanuit dat je overal met een kaart kunt betalen. In kleinere winkels, bij lokale restaurants, markten, parkeerplaatsen en activiteiten is contant geld vaak nog noodzakelijk.
– Of je Nederlandse bank kosten in rekening brengt voor een betaling in Bosnië en Herzegovina, hangt af van je bank, je rekening en het type kaart. Controleer daarom vóór vertrek de voorwaarden van jouw bank.
– Kaarttypen zoals Maestro en V PAY worden niet overal op dezelfde manier ondersteund. Heb je een Visa Debit- of Debit Mastercard-kaart, dan is het verstandig om die mee te nemen als alternatief.

3. Neem niet te veel KM mee naar huis
– Het kan lastig zijn om overgebleven Bosnische marken na je reis weer in Nederland om te wisselen. Probeer je contante KM daarom tijdens je verblijf op te maken of wissel het resterende bedrag in Bosnië en Herzegovina weer om naar euro’s.
– In grotere steden wordt de euro soms geaccepteerd, maar betalen in euro’s is meestal minder voordelig dan betalen in de lokale valuta. Je krijgt doorgaans een gunstigere en duidelijkere prijs wanneer je gewoon met KM betaalt.

Voor de meeste reizigers is een combinatie van betalen met je Nederlandse bankpas en een (enkele) keer contant geld opnemen bij een betrouwbare geldautomaat het meest praktisch. Euro’s omwisselen bij een wisselkantoor kan handig zijn, maar is niet automatisch voordeliger wanneer er extra kosten (eventuele commissie of andere kosten) worden berekend. Wat voor jou het goedkoopst is, hangt af van de kosten van je Nederlandse bank, de eventuele kosten van de Bosnische geldautomaat en de wisselkoers die wordt aangeboden. Zie ook de FAQ’s hierboven over ‘geldzaken’.

In principe kan je je Nederlandse mobiele nummer gebruiken in Bosnië en Herzegovina. Maar let op: Bosnië en Herzegovina is geen lid van de Europese Unie en dit betekent dat er roamingovereenkomsten zijn met Bosnië en Herzegovina. Belangrijk voor jou als reiziger om te weten: de roamingprijzen zijn hoog!

Als je van plan bent om de telefoon en internet te gebruiken tijdens je verblijf en kosten wilt besparen, is het verstandig om een lokale prepaid SIM-kaart te kopen, een lokale prepaid e-SIM te laten installeren of via je Nederlandse provider tijdelijk een speciale bundel te vragen voor Bosnie en Herzegovina.

BH Telecom biedt speciale toeristenbundels met prepaid (e-)SIM-kaarten, krediet voor binnenlandse en internationale gesprekken en een zelf te kiezen hoeveelheid mobiele data (GB) voor internetgebruik. Zo blijf je overal verbonden, zonder hoge roamingkosten. Deze pakketten kan je op verschillende plaatsen in het land kopen. Vlieg je op Sarajevo? De pakketten zijn verkrijgbaar bij de BH Telecom winkel in de aankomsthal (Arrivals) van de luchthaven. Ook in de binnenstad ben je zo geholpen: in het centrum van Sarajevo vind je een verkooppunt in de Sarači-straat in Baščaršija, tegenover het restaurant Morića Han.

Qua bereik is de mobiele dekking in het hele land over het algemeen goed. Houd in de bergen, canyons, diepe rivierdalen en afgelegen dorpen wel rekening met een verminderd of wegvallend bereik.

Er zijn geen verplichte vaccinaties voor Bosnië en Herzegovina. Het wordt wel aanbevolen om up-to-date te zijn met standaardvaccinaties zoals DTP, Hepatitis A en BMR. Voor nadere informatie, zie w thuisvaccinatie.nl.

De wegen in Bosnië en Herzegovina kunnen variëren in kwaliteit. Hoewel de hoofdwegen en snelwegen over het algemeen goed onderhouden zijn, kunnen sommige landelijke wegen slecht verlicht, smal of in slechte staat zijn. Mocht je in Bosnië en Herzegovina gaan rijden: rij voorzichtig, vooral als je ’s nachts of in bergachtige gebieden gaat rijden. Rijden in Bosnië en Herzegovina is sowieso een nieuwe ervaring voor wie gewend is aan de brede en goed geasfalteerde wegen van het westen van Europa. De meeste wegen in Bosnië en Herzegovina zijn tweebaanswegen en behoorlijk bochtig vanwege het bergachtige landschap.

– Respecteer religieuze en culturele diversiteit; zowel moskeeën als kerken zijn prominente onderdelen van het dagelijks leven.
– Trek gepaste kleding aan bij een bezoek aan religieuze plaatsen.
– Het is gebruikelijk om fooi te geven als blijk van waardering voor goede dienstverlening, maar het is geen verplichting.

De nationele Bosnische keuken is een mix van Turkse, Centraal-Europese en Zuid-Slavische invloeden. Vlees is het middelpunt van de maaltijden in Bosnië en Herzegovina. De meeste bezoekers vinden de eetervaring in Bosnië en Herzegovina smakelijk en betaalbaar, en beschouwen het eten als een unieke combinatie van Oost en West.

Probeer zeker:
– Ćevapi of ćevapčići: gegrilde gehaktrolletjes met brood en uien.
– Begova čorba: een traditionele soep met kip en okra.
– Bosanski lonac: een stoofpot bestaande uit rundvlees, wortels, uien, aardappels en knoflook
– Pita: een traditioneel deeggerecht bestaande uit een flinterdun deeg, dat wordt gevuld, opgerold en vervolgens in de oven gebakken. Pita is de benaming voor deze deegwaren, die je kunt vullen met kaas, spinazie, aardappel en (dus) gehaktvlees. De vulling van de pita bepaalt de naam:
– de variant met gehaktvlees wordt burek genoemd;
– de variant met kaas wordt sirnica genoemd;
– de variant met spinazie wordt zeljanica genoemd;
– de variant met aardappel word krompiruša genoemd.

Vegetariërs in Bosnië en Herzegovina: voor vegetariërs is het aanbod aan gerechten nog niet heel uitgebreid in Bosnië en Herzegovina. Veel maaltijden bevatten vlees, en salades zijn vaak simpel. Als je kaas lust wordt de keuze al wel weer wat makkelijker. Er zijn namelijk ook veel gerechten met kaas te vinden.

Drinken in Bosnië en Herzegovina: in Bosnië en Herzegovina wordt wijn geproduceerd, maar dit wordt voornamelijk lokaal gedronken en niet vaak geëxporteerd naar andere landen. Tot de lokale biermerken behoren Tuzlanski pilsner en Sarajevsko pivo. Een fameus drankje in de hele Balkan, en dus ook in Bosnië en Herzegovina, is de sterkedrank rakija, een vruchtenjenever.

Prijsniveau in Bosnië en Herzegovina: eten en drinken in Bosnië en Herzegovina is overigens altijd een betaalbare ervaring geweest. Het gemiddelde prijspeil in het land is lager dan in Nederland, soms wel meer dan 50% goedkoper. In de belangrijke toeristische gebieden liggen prijzen voor voedsel wel wat hoger.

Bosnië en Herzegovina heeft absoluut een koffiecultuur. Koffiedrinken is een belangrijke Bosnische bezigheid, en de meeste cafés zitten dag en nacht vol. Je zult zelden mensen alleen op hun laptop zien werken, zoals in veel andere steden in Europa; in plaats daarvan zul je mensen zien die urenlang met elkaar praten. In feite, wanneer een lokale persoon je beter wil leren kennen of bijpraten, zullen ze je meestal uitnodigen voor een koffie, wat in feite betekent dat ze willen afspreken. Het type drank dat men bestelt, is niet belangrijk. Het is volkomen acceptabel om zo lang te blijven als je wilt in elk café: voor Bosniërs is het nemen van de tijd voor een koffie bijna heilig. Koffie drinken is dus een sociaal ritueel, geen haastklus. Het draait om samenzijn, gesprekken en gastvrijheid.

En, als je koffie bestelt, bestel dan Bosanska kafa, dat is de traditionele (sterke!) Bosnische koffie. Bosanska kafa wordt gezet in een džezva (klein koperen kannetje) en geserveerd in een fildžan (klein traditioneel kopje) met een klontje suiker of rahat lokum (Turks fruit).

Hoewel thee ook wel gedronken wordt in Bosnië en Herzegovina, vooral bij ziekte of als alternatief, speelt het geen centrale rol in het dagelijks leven zoals koffie dat doet.

Hierbij een overzicht van de nationale feestdagen van Bosnië en Herzegovina:
– Nieuwjaar (1 januari),
– Servisch-orthodox Kerstmis (7 en 8 januari),
– Dag van de Servische Republiek (9 januari),
– Servisch-orthodox Nieuwjaar (14 januari),
– Onafhankelijkheidsdag (1 maart, op 1 maart 1992 werd Bosnië en Herzegovina na een referendum onafhankelijk van Joegoslavië),
– Katholiek Pasen, Orthodox Pasen, Dag van de Arbeid (1 mei),
– Dag van het verdrag van Dayton (21 november, in 1995 werden de vredesonderhandelingen succesvol afgerond om een einde te maken aan de Bosnische burgeroorlog),
– Dag van de Republiek (25 november), Katholiek Kerstmis (25 en 26 december).

De feestdagen voor katholieken en orthodoxen vallen meestal niet op dezelfde dagen. In Bosnië en Herzegovina zijn dus maar een paar feestdagen die door de gehele bevolking wordt gevierd.

Ja, in Sarajevo:

Ambassade van Nederland in Bosnië en Herzegovina
Grbavička 4
71000 Sarajevo
t +387 33 562 600
w nederlandwereldwijd.nl
e sar@minbuza.nl

Ambassade van Bosnië en Herzegovina in Nederland
Bezuidenhoutseweg 223
2594AL ‘s-Gravenhage
t +31 70 358 85 05
w rijksoverheid.nl
e info@bhembassy.nl