Bosnië en Herzegovina kent een rijke traditie van handgemaakte producten en oude ambachten, lokaal bekend als stari zanati. Deze ambachten ontstonden grotendeels tijdens de Ottomaanse periode, vanaf het midden van de 15e eeuw, toen Sarajevo uitgroeide tot het administratieve en handelscentrum van Bosnië.
Met de komst van de Ottomanen deden veel nieuwe ambachten hun intrede. Vaklieden maakten onder meer schoenen voor soldaten, zwaarden en later ook verfijndere wapens en gebruiksvoorwerpen. In Ottomaanse administratieve registers (defters) werden al vroeg meer dan negentien ambachten genoemd, waaronder koperbewerking, houtbewerking, slotenmakerij en leerbewerking.
Sarajevo als centrum van ambacht en handel
Gedurende de eeuwenlange Ottomaanse overheersing bleef het vakmanschap zich verder ontwikkelen. Tegen het einde van de 17e eeuw stonden beroepen als kleermaker, klokkenmaker en quiltmaker hoog aangeschreven. Aan het einde van de Ottomaanse periode werden meer dan zeventig verschillende ambachten geregistreerd en had Sarajevo zich ontwikkeld tot de grootste handelsstad van Bosnië en Herzegovina.
Wat kun je vandaag de dag kopen?
In vrijwel elke čaršija (oude Ottomaanse wijk) vind je nog steeds prachtige handgemaakte producten, zoals:
Deze authentieke souvenirs zijn vooral goed te vinden in Sarajevo, Mostar, Travnik en Banja Luka, maar ook in kleinere steden zoals Visoko, Konjic en Jajce.
Uniek Bosnisch houtsnijwerk
Een specialiteit van Bosnië is het traditionele houtsnijwerk. Handgesneden houten koffietafels, stoelen en decoratieve kisten zijn uniek voor het land. In de oude stadsdelen van Sarajevo en Mostar zijn deze producten betaalbaar te koop. Wie het ambacht écht wil beleven, kan een bezoek brengen aan Konjic, waar houtbewerking al generaties lang van vader op zoon wordt doorgegeven. Wist je dat houtsnijwerk van Konjic is opgenomen op de UNESCO-Werelderfgoedlijst? Zie: unesco.org/konjic-woodcarving.
Afbeelding: waga.ba/konjic-woodcarving
Wollen sokken en handwerk uit dorpen
Ook handgebreide wollen sokken, truien en mutsen zijn populair. Ze zijn niet alleen warm en praktisch, maar ondersteunen vaak direct gezinnen uit landelijke gebieden. Op lokale markten vind je kleurrijke sokken die perfect zijn als huisslof of voor wandelingen in de natuur. De prijs ligt doorgaans tussen 10 en 25 KM per paar.
Duurzaam reizen en cultureel erfgoed
Door het hele land lopen – vaak met steun van de Europese Unie – initiatieven om oude ambachten nieuw leven in te blazen. Plaatsen zoals Visoko, Kraljeva Sutjeska, Jajce, Vranduk en Prusac hebben traditionele houtbewerking, leerbewerking en tapijtweefkunst succesvol hersteld. Deze projecten dragen bij aan het behoud van cultureel erfgoed en bieden nieuwe inkomsten voor mensen uit rurale gebieden.
Tip van Heart of Bosnia Travel
Kies tijdens je reis door Bosnië en Herzegovina liever voor een authentiek, handgemaakt souvenir dan voor een goedkoop massaproduct. Zo neem je niet alleen iets unieks mee naar huis, maar steun je ook de lokale gemeenschap en eeuwenoud Bosnisch vakmanschap!
Vragen over handgemaakte producten in Bosnië en Herzegovina?
Heb je (naar aanleiding van dit artikel) vragen? Neem gerust contact op.