Srebrenica genocide
Het is niet eenvoudig om ‘als reisorganisatie’ over Srebrenica te schrijven, gezien het gruwelijke verleden van deze plek. Toch vinden we het belangrijk om bezoekers zorgvuldig te informeren over wat zich hier heeft voltrokken. Juist omdat Nederland hierin een pijnlijke rol speelt.
De genocide van juli 1995 vormt een van de zwartste bladzijden uit de recente Europese geschiedenis. De aanwezigheid van Dutchbat – het Nederlandse VN-bataljon dat destijds de opdracht had om het ‘veilig verklaarde gebied’ te beschermen – maakt dat de geschiedenis van Srebrenica onlosmakelijk verbonden is met Nederland. Die verbondenheid is moreel én historisch: we kunnen er in Nederland niet omheen.
In Srebrenica worden bezoekers geconfronteerd met het verleden én met de verantwoordelijkheid om te blijven herdenken. Het is een plek waar je eer kunt bewijzen aan de slachtoffers, kunt leren van het verleden en stil kunt staan bij wat er is gebeurd; om ons samen in te zetten dat er nooit meer een Srebrenica komt. Daarnaast is een bezoek een manier om iets terug te geven aan een gemeenschap die ontzettend veel heeft verloren.
Als Heart of Bosnia Travel vinden we het belangrijk om Srebrenica een plek te geven binnen onze werkzaamheden in Bosnië en Herzegovina. Dat doen we momenteel op twee manieren.
In onze programma’s nemen we – waar mogelijk – een bezoek op aan het Srebrenica-Potočari Herdenkingscentrum, inclusief een overnachting in de regio. Tijdens dit bezoek ontvangen reizigers een verdiepend programma met historische context bij de genocide die zich in juli 1995 in Srebrenica heeft afgespeeld.
Daarnaast heeft Heart of Bosnia Travel een inhoudelijk programma opgesteld rond de herdenking van de genocide in Srebrenica, Het doel is reizigers te informeren over de genocide, kennis te laten maken met de geschiedenis en hen de mogelijkheid te bieden deel te nemen aan de Marš Mira (Vredesmars) en de herdenking op 11 juli in Potočari. Lees hier meer over de Marš Mira en de herdenking van de genocide in Srebrenica.
*Foto omslag: Boek “God Huilt”, Jehanne van Woerkom; portretfoto: Žene Srebrenice.
In 1993 verklaarden de Verenigde Naties (VN) het belegerde Srebrenica tot ‘veilig gebied’ (‘safe area’). Onder bescherming van VN-blauwhelmen zouden de 40.000 aanwezige vluchtelingen beschermd moeten zijn tegen het Bosnisch-Servische leger.
Op 11 juli 1995 viel dat leger, onder leiding van generaal Ratko Mladić, de enclave van Srebrenica alsnog binnen. Onder het oog van Dutchbat (‘de Nederlandse blauwhelmen’) werden vrouwen en kinderen gescheiden van mannen en jongens. Meer dan 8.000 mannen en jongens werden in de dagen daarna vermoord. De internationale gemeenschap faalde. De gebeurtenissen in Srebrenica zijn vastgesteld als genocide door het Joegoslaviëtribunaal (International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia; ICTY) in Den Haag.
In 2003 werd het Srebrenica-Potočari Herdenkingscentrum en Begraafplaats geopend (srebrenicamemorial.org). Het herdenkingscentrum biedt tentoonstellingen over de genocide, verhalen van overlevenden en historisch beeldmateriaal. De begraafplaats is een laatste rustplaats voor de slachtoffers die zijn teruggevonden en geïdentificeerd.
Tot op de dag van vandaag worden lichamen van de slachtoffers van de genocide geborgen, geïdentificeerd en op 11 juli begraven. 
– srebrenicamemorial.org; Srebrenica-Potočari Herdenkingscentrum
– remember.ba; The World Remembers Srebrenica
– srebrenica360.com; Virtuele museum Potočari
– srebrenica-herdenking.nl; ‘Nationale Herdenking Srebrenica Genocide’ in Den Haag
– nmsg95.nl; Stichting Nationaal Monument Srebrenica Genocide ‘95
– npokennis.nl/srebrenica; NPO Kennis over de val van Srebrenica en de rol van Nederland
– Malcolm, Noel. Bosnia: A Short History. New York University Press, 1996.
– Glenny, Misha. The Fall of Yugoslavia. Penguin Books, 1996.
– Kaplan, Robert D. Balkanschimmen: Een reis door de geschiedenis. Spectrum, 1999.
– Duijzings, Ger. Geschiedenis en herinnering in Oost-Bosnië: De achtergronden van de val van Srebrenica. Koninklijke Boom Uitgevers, 2002.
– Van Woerkom, Jehanne. God Huilt. Van Woerkom, 2015.
– Nuhanović, Hasan. De tolk van Srebrenica. Querido Fosfor, 2020.
– De Val van Srebrenica, NPO Radio 1/NTR, 2020.
– De 11 stemmen van Srebrenica, NPO Radio 1/VPRO, 2025.