Veelgestelde vragen over reizen naar Bosnië en Herzegovina
Veelgestelde vragen over reizen naar Bosnië en Herzegovina
Welkom op de FAQ-pagina van Heart of Bosnia Travel! Hier vind je praktische informatie en antwoorden op veelgestelde vragen over reizen naar Bosnië en Herzegovina.
Of je nu voor het eerst naar dit bijzondere land in Zuidoost-Europa reist of al eerder de Balkan hebt bezocht: met deze informatie ga je goed voorbereid op pad. Van reisdocumenten en geldzaken tot veiligheid, klimaat en lokale gebruiken.
Algemene informatie over Bosnië en Herzegovina
Bosnië en Herzegovina is een bijzondere bestemming waar natuur, cultuur en geschiedenis samenkomen. Het land heeft indrukwekkende bergen, heldere rivieren, watervallen en historische steden.
Bezoek bijvoorbeeld de beroemde Oude Brug van Mostar, ontdek de levendige hoofdstad Sarajevo of verken de bergachtige landschappen van de Dinarische Alpen. Ook plaatsen als Blagaj, Jajce en Travnik zijn absoluut een bezoek waard.
Wat Bosnië en Herzegovina extra bijzonder maakt, is de culturele diversiteit. Je vindt er invloeden uit zowel Oost- als West-Europa. Daarnaast staat het land bekend om zijn gastvrijheid, authentieke sfeer en relatief betaalbare prijsniveau.
Bosnië en Herzegovina kent drie officiële talen, namelijk Bosnisch, Servisch en Kroatisch. Deze talen behoren tot de Zuid-Slavische taalfamilie. De talen lijken veel op elkaar, er is dan ook geen taalbarrière tussen de sprekers ervan.
In hotels, restaurants en toeristische plaatsen wordt vaak Engels gesproken. Buiten de bekende toeristische gebieden kan communiceren soms wat lastiger zijn. Een paar woorden Bosnisch worden dan ook zeker gewaardeerd!
Nee, er is geen tijdsverschil tussen Nederland en Bosnië en Herzegovina. Beide landen hanteren dezelfde tijdzone en schakelen op dezelfde momenten over naar zomer- en wintertijd.
Contactgegevens van ambassades
Ja, Nederland heeft een ambassade in Sarajevo. De contactgegevens zijn:
Ambassade van Nederland in Bosnië en Herzegovina
Grbavička 4
71000 Sarajevo
t +387 33 562 600
w nederlandwereldwijd.nl
e sar@minbuza.nl
Ook Bosnië en Herzegovina heeft een ambassade in Nederland, gevestigd in Den Haag. De contactgegevens zijn:
Ambassade van Bosnië en Herzegovina in Nederland
Bezuidenhoutseweg 223
2594AL ‘s-Gravenhage
t +31 70 358 85 05
w rijksoverheid.nl
e info@bhembassy.nl
Reisdocumenten en voorbereiding
Reis je met de Nederlandse nationaliteit? Dan kun je Bosnië en Herzegovina bezoeken met een geldig Nederlands paspoort of een geldige Nederlandse ID-kaart. Je hebt dus niet per se een paspoort nodig.
Voor een toeristisch verblijf van maximaal 90 dagen heb je geen visum nodig. Reis je via een ander land of maak je een overstap? Controleer dan ook de reisdocumenteisen van dat land.
Je Nederlandse paspoort of ID-kaart moet nog minimaal drie maanden geldig zijn op het moment dat je Bosnië en Herzegovina weer verlaat. Controleer daarom ruim voor vertrek de vervaldatum van je reisdocument. Zo voorkom je problemen bij het inchecken of aan de grens.
Voor Nederlandse toeristen zijn er geen algemene verplichte vaccinaties voor een reis naar Bosnië en Herzegovina. Het wordt wel aanbevolen om up-to-date te zijn met standaardvaccinaties zoals DTP, Hepatitis A en BMR. Voor nadere informatie, zie thuisvaccinatie.nl.
Klimaat en beste reistijd
Een aantal factoren beïnvloedt het klimaat van Bosnië en Herzegovina: de geografische ligging, het overwegend bergachtige reliëf en de nabijheid van de warme Middellandse Zee. Bosnië en Herzegovina is hierdoor een land waar mediterrane en alpen invloeden elkaar ontmoeten, waardoor een mozaïek van klimaten wordt gecreëert binnen een relatief klein gebied.
Simpeler gezegd: het zuiden van het land (Herzegovina) geniet van warm, zonnig en droog weer, met zeer milde winters. In de meer continentale gebieden (Bosnië) is het weer vergelijkbaar met dat van Centraal-Europa: hete zomers, koele lentes en herfstmaanden, en koude winters met aanzienlijke sneeuwval.
De bergen creëren daarbij hun eigen klimaat, waar het mediterrane en continentale klimaat elkaar ontmoeten, waardoor in Bosnië en Herzegovina enkele van de meest unieke ecosystemen van Europa kunnen worden aangetroffen.
Bosnië en Herzegovina is het hele jaar door een interessante bestemming, aangezien het land het voordeel heeft van twee klimaten. De beste reistijd hangt vooral af van wat je wilt ondernemen.
Lente (april tot juni)
De lente is een heerlijke periode om het land te bezoeken. In deze maanden komt de natuur tot leven, kleuren de landschappen groen en zijn de temperaturen aangenaam. In mei staan veel gebieden vol wilde bloemen. Na de koude wintermaanden trekken mensen er weer massaal op uit.
Zomer (juli tot september)
De zomer is ideaal voor een vakantie met veel zon, zwemmen en buitenactiviteiten. Vooral Herzegovina kent warme en zonnige dagen. In de bergen is het vaak wat koeler. In Herzegovina begint het warme weer eerder dan in Bosnië, namelijk in mei, en duurt het tot eind september. Houd er rekening mee dat het in populaire plaatsen zoals Mostar behoorlijk warm kan worden.
Herfst (september tot november)
De herfst is een prachtige periode om het land te ontdekken. De bossen kleuren geel, oranje en rood en de temperaturen zijn vaak nog aangenaam. September en oktober zijn uitstekende maanden om de drukte te vermijden en buiten het hoogseizoen door het land te reizen.
Winter (december tot maart)
De winter is vooral interessant voor liefhebbers van sneeuw en wintersport. De bergachtige regio’s van Bosnië hebben koude winters en hoge sneeuwval. Skiën op olympisch niveau op de bergen Bjelašnica, Igman en Jahorina. Februari is de koudste maand van het jaar met frequente temperaturen onder nul. Herzegovina heeft weinig sneeuw en milde winters.
Rondreizen en vervoer
Dat hangt af van je reiswensen en de plaatsen die je wilt bezoeken. Voor een eerste kennismaking met Bosnië en Herzegovina raden we bij Heart of Bosnia Travel ongeveer 8 tot 10 dagen aan. In die periode kun je bijvoorbeeld Sarajevo, Mostar en Blagaj ontdekken. Daarnaast is er voldoende tijd om nationale parken zoals Sutjeska en Una te zien, of om een bezoek te brengen aan Srebrenica.
De kwaliteit van de wegen verschilt per regio. De belangrijkste doorgaande wegen zijn over het algemeen goed berijdbaar. Op landelijke routes en in bergachtige gebieden kun je echter smallere, bochtige of minder goed onderhouden wegen tegenkomen.
De meeste wegen buiten de snelwegen bestaan uit tweebaanswegen. Door het bergachtige landschap zijn reistijden soms langer dan je op basis van de afstand zou verwachten. Rijden in Bosnië en Herzegovina is sowieso een nieuwe ervaring voor wie gewend is aan de brede en goed geasfalteerde wegen van het westen van Europa.
Ons advies: plan voldoende tijd in voor verplaatsingen en rijd vooral in bergachtige gebieden rustig en voorzichtig. De mooiste routes zijn vaak niet de snelste!
Veiligheid
Ja, Bosnië en Herzegovina is over het algemeen een veilige bestemming voor toeristen. Het actuele Nederlandse reisadvies heeft doorgaans een groene kleurcode. Zoals in ieder land is het wel verstandig om op je omgeving en persoonlijke bezittingen te letten.
In drukke gebieden, zoals markten, busstations en toeristische centra, kunnen zakkenrollers actief zijn. Laat waardevolle spullen daarom niet zichtbaar achter en neem niet meer contant geld mee dan nodig.
Actueel reisadvies voor Bosnië en Herzegovina: actuele informatie over de veiligheid vind je op nederlandwereldwijd.nl. Nederlanders kunnen in geval van nood 24/7 bellen met het contactcenter van het ministerie van Buitenlandse Zaken, telefoon +31 247 247 247. Ook via het Twitteraccount @247BZ of de 24/7 BZ Reisapp kun je direct contact opnemen met het contactcenter.
Geldzaken en betalen
De officiële munteenheid van Bosnië en Herzegovina is de converteerbare mark, afgekort als KM en internationaal aangeduid als BAM (Bosnian Convertible Mark). Je hoort ook vaak de benaming Bosnische mark.
Hoewel Bosnië en Herzegovina in Europa ligt en de euro veel wordt gebruikt als referentievaluta, is het land geen onderdeel van de eurozone en is de euro niet de officiële munteenheid. Je betaalt in Bosnië en Herzegovina dus met de converteerbare mark (KM).
De Bosnische mark is vast gekoppeld aan de euro. Daardoor verandert de officiële wisselkoers tussen de euro en de KM niet.
De vaste wisselkoers is €1 = 1,95583 KM.
Voor het gemak kun je tijdens je reis rekenen met €1 ≈ 2 KM. Zo is €50 ongeveer 100 KM. Tegen de exacte officiële wisselkoers is €50 dan 97,79 KM.
In principe niet, omdat het niet de officiële betaalmunt is. In Bosnië en Herzegovina betaal je officieel met de converteerbare mark (KM/BAM).
In toeristische gebieden, hotels, accommodaties en sommige restaurants of andere toeristische gelegenheden worden euro’s soms geaccepteerd. Toch is het verstandig om ervan uit te gaan dat je in KM betaalt. Wanneer je rechtstreeks met euro’s betaalt, bepaalt de ondernemer meestal zelf welke wisselkoers wordt gebruikt. Die kan minder gunstig zijn dan de officiële wisselkoers. Ook krijg je je wisselgeld vaak in KM.
Geld pinnen en wisselen in Bosnië-Herzegovina: in Bosnië en Herzegovina zijn voldoende geldautomaten (ATM’s) beschikbaar, vooral in steden en toeristische gebieden. Toch is het verstandig om niet uitsluitend op je bankpas te vertrouwen. In kleinere plaatsen, bij lokale ondernemers en tijdens activiteiten in meer afgelegen gebieden kun je soms alleen met contant geld betalen. Je kunt op verschillende manieren aan KM komen: 1) geld opnemen bij een ATM; 2) euro’s wisselen bij een bank of wisselkantoor; 3) soms kan je euro’s wisselen bij je accommodatie.
Tip voor iedere reis: heb voldoende contant geld op zak in de lokale valuta (BAM). Hoewel je op veel plekken kunt pinnen, zul je merken dat je in afgelegen gebieden en voor (kleinere) activiteiten vaak alleen contant kunt betalen.
1. Pinnen brengt kosten met zich mee
– Bij een geldopname zullen zowel de eigenaar van de Bosnische geldautomaat als jouw eigen Nederlandse bank kosten in rekening brengen. De hoogte hiervan verschilt per ATM en per bank. Controleer daarom vóór je vertrek de tarieven van jouw Nederlandse bank.
– Soms vraagt een ATM daarnaast of je de opname wilt laten afrekenen in euro’s in plaats van in KM. Kies bij voorkeur voor KM/BAM (de lokale valuta) en laat je eigen bank de omrekening doen. Dit voorkomt dat de ATM zelf een minder gunstige wisselkoers toepast.
– Tip: neem liever in één keer een wat groter bedrag op dan meerdere kleine bedragen. Zo voorkom je dat je telkens opnieuw eventuele opnamekosten betaalt.
2. Betalen met je Nederlandse bankpas of creditcard
– In veel hotels, restaurants, winkels en andere toeristische gelegenheden kun je met een betaalpas of creditcard betalen. Visa en Mastercard worden op veel plaatsen geaccepteerd, maar ga er niet vanuit dat je overal met een kaart kunt betalen. In kleinere winkels, bij lokale restaurants, markten, parkeerplaatsen en activiteiten is contant geld vaak nog noodzakelijk.
– Of je Nederlandse bank kosten in rekening brengt voor een betaling in Bosnië en Herzegovina, hangt af van je bank, je rekening en het type kaart. Controleer daarom vóór vertrek de voorwaarden van jouw bank.
– Kaarttypen zoals Maestro en V PAY worden niet overal op dezelfde manier ondersteund. Heb je een Visa Debit- of Debit Mastercard-kaart, dan is het verstandig om die mee te nemen als alternatief.
3. Neem niet te veel KM mee naar huis
– Het kan lastig zijn om overgebleven Bosnische marken na je reis weer in Nederland om te wisselen. Probeer je contante KM daarom tijdens je verblijf op te maken of wissel het resterende bedrag in Bosnië en Herzegovina weer om naar euro’s.
Voor de meeste reizigers is een combinatie van betalen met je Nederlandse bankpas en een (enkele) keer contant geld opnemen bij een betrouwbare geldautomaat het meest praktisch. Euro’s omwisselen bij een wisselkantoor kan handig zijn, maar is niet automatisch voordeliger wanneer er extra kosten (eventuele commissie of andere kosten) worden berekend. Wat voor jou het goedkoopst is, hangt af van de kosten van je Nederlandse bank, de eventuele kosten van de Bosnische geldautomaat en de wisselkoers die wordt aangeboden. Zie ook de FAQ’s hierboven over ‘geldzaken’.
Mobiele telefonie en internet
In principe kan je je Nederlandse mobiele nummer gebruiken in Bosnië en Herzegovina. Maar let op: Bosnië en Herzegovina is geen lid van de Europese Unie en dit betekent dat er roamingovereenkomsten zijn met Bosnië en Herzegovina. Belangrijk voor jou als reiziger om te weten: de roamingprijzen zijn hoog!
Als je van plan bent om de telefoon en internet te gebruiken tijdens je verblijf en kosten wilt besparen, is het verstandig om een lokale prepaid SIM-kaart te kopen, een lokale prepaid e-SIM te laten installeren of via je Nederlandse provider tijdelijk een speciale bundel te vragen voor Bosnie en Herzegovina.
BH Telecom biedt speciale toeristenbundels met prepaid (e-)SIM-kaarten, krediet voor binnenlandse en internationale gesprekken en een zelf te kiezen hoeveelheid mobiele data (GB) voor internetgebruik. Zo blijf je overal verbonden, zonder hoge roamingkosten.
Deze pakketten kan je op verschillende plaatsen in het land kopen.
Vlieg je op Sarajevo? De pakketten zijn verkrijgbaar bij de BH Telecom winkel in de aankomsthal (Arrivals) van de luchthaven. Ook in de binnenstad ben je zo geholpen: in het centrum van Sarajevo vind je een verkooppunt in de Sarači-straat in Baščaršija, tegenover het restaurant Morića Han.
Qua bereik is de mobiele dekking in het hele land over het algemeen goed. Houd in de bergen, canyons, diepe rivierdalen en afgelegen dorpen wel rekening met een verminderd of wegvallend bereik.
Cultuur en lokale gewoonten
Bosnië en Herzegovina kent een rijke culturele en religieuze diversiteit. Moskeeën, katholieke kerken en orthodoxe kerken zijn op veel plaatsen onderdeel van het straatbeeld.
Houd bij een bezoek aan religieuze gebouwen rekening met de lokale gebruiken. Gepaste kleding wordt gewaardeerd. Soms gelden er aanvullende kledingvoorschriften bij de ingang.
Een paar andere gewoonten:
– Gastvrijheid speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven.
– Het is gebruikelijk om fooi te geven als blijk van waardering voor goede service. Het is geen verplichting.
– Neem bij een uitnodiging voor koffie of een maaltijd rustig de tijd. Samen eten en drinken is een belangrijk onderdeel van het sociale leven.
Bosnië en Herzegovina heeft een uitgesproken koffiecultuur. Koffiedrinken is een belangrijk onderdeel van het dagelijks leven en de meeste cafés zitten vrijwel de hele dag vol. Anders dan in veel andere Europese steden zie je hier minder mensen alleen achter hun laptop. Gezellig samen koffie drinken en uitgebreid met elkaar praten staat centraal.
Een uitnodiging voor koffie is vaak een teken van gastvrijheid. Het betekent meestal dat iemand je beter wil leren kennen of gezellig wil bijpraten. Haast is daarbij niet nodig. Voor veel Bosniërs is koffiedrinken een sociaal ritueel waarbij samenzijn, gesprekken en gastvrijheid vooropstaan.
En, als je koffie bestelt, bestel dan Bosanska kafa, de traditionele (sterke!) Bosnische koffie. Deze wordt bereid in een džezva (klein koperen kannetje) en geserveerd in een fildžan (klein traditioneel kopje). Vaak krijg je er een klontje suiker of rahat lokum (Turks fruit) bij.
Ook thee wordt gedronken, bijvoorbeeld bij ziekte of als alternatief voor koffie. Toch speelt thee een veel kleinere rol in het dagelijks leven dan koffie.
Bosnië en Herzegovina kent verschillende nationale, religieuze en regionale feestdagen. Door de bestuurlijke structuur en de culturele diversiteit worden niet alle feestdagen overal in het land op dezelfde manier gevierd.
Enkele belangrijke feestdagen en herdenkingsdagen zijn:
– Nieuwjaar: 1 en 2 januari.
– Onafhankelijkheidsdag: 1 maart. Op deze datum wordt de onafhankelijkheid van Bosnië en Herzegovina herdacht.
– Dag van de Arbeid: 1 en 2 mei.
– Dag van de Staat: 25 november. Deze dag wordt vooral gevierd in de Federatie van Bosnië en Herzegovina.
– Religieuze feestdagen: onder andere katholiek en orthodox Pasen, Kerstmis en de islamitische feestdagen (bajram; Eid al-Fitr en Eid al-Adha).
Daarnaast kent de Servische Republiek eigen regionale feest- en herdenkingsdagen.
Houd er rekening mee dat openingstijden en beschikbaarheid van winkels, musea en andere voorzieningen tijdens feestdagen kunnen afwijken. De data van islamitische feestdagen veranderen ieder jaar.
Feestdagen in Bosnië en Herzegovina.
Bosnië en Herzegovina kent verschillende nationale, religieuze en regionale feestdagen. Door de bestuurlijke structuur en de culturele diversiteit worden niet alle feestdagen overal in het land op dezelfde manier gevierd.
Enkele belangrijke feestdagen en herdenkingsdagen zijn:
– Nieuwjaar: 1 en 2 januari.
– Onafhankelijkheidsdag: 1 maart. Op deze datum wordt de onafhankelijkheid van Bosnië en Herzegovina herdacht.
– Dag van de Arbeid: 1 en 2 mei.
– Dag van de Staat: 25 november. Deze dag wordt vooral gevierd in de Federatie van Bosnië en Herzegovina.
– Religieuze feestdagen: onder andere katholiek en orthodox Pasen, Kerstmis en de islamitische feestdagen (bajram; Eid al-Fitr en Eid al-Adha).
Daarnaast kent de Servische Republiek eigen regionale feest- en herdenkingsdagen.
Houd er rekening mee dat openingstijden en beschikbaarheid van winkels, musea en andere voorzieningen tijdens feestdagen kunnen afwijken. De data van islamitische feestdagen veranderen ieder jaar.
Eten en drinken
De nationele Bosnische keuken is een mix van Turkse, Centraal-Europese en Zuid-Slavische invloeden. Vlees is het middelpunt van de maaltijden in Bosnië en Herzegovina. De meeste bezoekers vinden de eetervaring smakelijk en betaalbaar, en beschouwen het eten als een unieke combinatie van Oost en West.
Probeer zeker:
– Ćevapi of ćevapčići: gegrilde gehaktrolletjes met brood en uien.
– Begova čorba: een traditionele soep met kip en okra.
– Bosanski lonac: een stoofpot bestaande uit rundvlees, wortels, uien, aardappels en knoflook
– Pita: een traditioneel deeggerecht bestaande uit een flinterdun deeg, dat wordt gevuld, opgerold en vervolgens in de oven gebakken. Pita is de benaming voor deze deegwaren, die je kunt vullen met kaas, spinazie, aardappel en (dus) gehaktvlees. De vulling van de pita bepaalt de naam:
– de variant met gehaktvlees wordt burek genoemd;
– de variant met kaas wordt sirnica genoemd;
– de variant met spinazie wordt zeljanica genoemd;
– de variant met aardappel word krompiruša genoemd.
Vegetariërs in Bosnië en Herzegovina: voor vegetariërs is het aanbod aan gerechten nog niet heel uitgebreid in Bosnië en Herzegovina. Veel maaltijden bevatten vlees, en salades zijn vaak simpel. Als je kaas lust wordt de keuze al wel weer wat makkelijker. Er zijn namelijk ook veel gerechten met kaas te vinden.
Drinken in Bosnië en Herzegovina: in Bosnië en Herzegovina wordt wijn geproduceerd, maar dit wordt voornamelijk lokaal gedronken en niet vaak geëxporteerd naar andere landen. Tot de lokale biermerken behoren Tuzlanski pilsner en Sarajevsko pivo. Een fameus drankje in de hele Balkan, en dus ook in Bosnië en Herzegovina, is de sterkedrank rakija, een vruchtenjenever.
Prijsniveau in Bosnië en Herzegovina: eten en drinken in Bosnië en Herzegovina is overigens altijd een betaalbare ervaring geweest. Het gemiddelde prijspeil in het land is lager dan in Nederland, soms wel meer dan 50% goedkoper. In de belangrijke toeristische gebieden liggen prijzen voor voedsel wel wat hoger.
